Zacatecas, Mexico

De Spanjaarden arriveerden in 1531 in het gebied rond Zacatecas, maar de ontwikkeling van de stad begon pas vijftien jaar later, toen belangrijke zilverafzettingen werden ontdekt. In 1585 verleende koning Filips II de stad de naam Ciudad de Nuestra Señora de los Zacatecas (Stad van Onze Lieve Vrouw van Zacatecas). Aan het begin van het koloniale tijdperk vestigden zich verschillende kloosterordes (Franciscanen, Augustijnen, Dominicanen, Jezuïeten en anderen) in de stad. Hun prachtige kloosters en kerken wedijverden met de rijkdom en luxe van de residenties van de rijke "zilveraristocratie".

Perfecte onregelmatigheid
Het religieuze en wereldlijke erfgoed van het glorieuze koloniale tijdperk is voelbaar tijdens een wandeling door de straten, steegjes en pleinen. Alle mijnstadjes, zowel Zacatecas als andere steden zoals Taxco of Guanajuato, die langs de ertsaders zijn ontstaan, vaak in bergachtige en onherbergzame gebieden, hebben een bijzonder stratennetwerk behouden dat zich door de steden slingert en op het eerste gezicht ongelooflijk complex lijkt, maar aan de andere kant de steden een bijzondere charme en diversiteit geeft, en bovenal nieuwe verrassingen biedt bij elke stap. De stedelijke onregelmatigheid wordt zo omgezet in een ongekend esthetisch voordeel. Roodachtige gebouwen met zonnige pleinen, kunstig ontworpen metalen balustrades en door de tijd afgesleten geplaveide straten tonen het oude gezicht van koloniale rijkdom.

Een van de belangrijkste gebouwen is de kathedraal, waarvan de prachtige gevel iedereen die haar voor het eerst ziet sprakeloos achterlaat. De kerk, gebouwd in het midden van de achttiende eeuw, rijst als een enorm altaar boven de andere gebouwen uit en torent met haar gevel boven alles uit. De rijk versierde zuilen zijn tot in het kleinste detail van zilver gemaakt en vormen samen met de rest van de gevel een machtig reliëf. De kathedraal getuigt van de bloeiperiode van de mijnbouw in het hart van Mexico in het midden van de 17e en 18e eeuw, een periode waarin ook de meeste belangrijke koloniale gebouwen in de stad werden gebouwd. Tijdens een bezoek aan de rijkelijk versierde kerken mogen we de Sint-Augustinuskerk met haar interessante zijreliëf niet missen. Dit is een typisch voorbeeld van de achttiende-eeuwse bouwstijl, de zogenaamde Churrigueresco. Ook interessant is de Sint-Dominicuskerk uit de 17e eeuw, die acht prachtige vergulde altaren in het interieur herbergt. Het 19e-eeuwse Teatro Calderón, met zijn neoklassieke stijl, oogt bescheiden in vergelijking met de uitbundige gevels van de kerken, maar het interieur, vol kostbaar hout en kunstig ontworpen ijzeren leuningen en trappen, getuigt van het glorieuze verleden van de stad.

Zacatecas verrast ook met zijn overvloed aan uitstekende musea: het Pedro Coronel Museum herbergt de beste collectie werken van de beroemde schilder uit Zacatecas, en het Rafael Coronel Museum toont een uitgebreide collectie van 5000 maskers van Mexicaanse, Afrikaanse en Australische stammen en tekeningen van Diego Rivera. Omdat de mijnbouw lange tijd de belangrijkste economische sector is geweest, is een bezoek aan de El Edén-mijn bijzonder interessant en leerzaam. Een treintje met smalle wagons, vergelijkbaar met de wagons die tijdens de Spaanse overheersing edelmetalen vervoerden, brengt bezoekers vandaag de dag rond, waardoor ze de ongelooflijke kleuren van de mineralen kunnen bewonderen. Na een bezoek aan de tunnels moeten we de stad ook vanuit de lucht bekijken, en de beste manier is om plaats te nemen in de cabine van de kabelbaan die ons boven de belangrijkste straten van de stad naar de top van de Cerro de la Bufa-heuvel brengt.

Verschillende gastronomie
Van de vele heerlijke, typische lokale gerechten is de Asado de Boda, oftewel bruiloftsgebraad, waarschijnlijk het beroemdst. Dit varkensvlees, in stukjes gesneden en geserveerd met chili, kaneel, laurierblad, een stukje chocolade en sinaasappelschil, dankt zijn naam aan het feit dat het traditioneel op lokale bruiloften wordt geserveerd. Naast het eerdergenoemde gerecht kunnen we onze honger stillen met lamsstoofpot, lokale varianten van rijst of enchiladas. De typische drank uit Zacatecas is mescal, een alcoholische drank gemaakt van agave, en laten we niet vergeten dat Zacatecas een wijnregio is waar we uitstekende wijnen kunnen proeven.

Koloniale schatten
Zacatecas kan ook een uitstekend startpunt zijn voor het verkennen van het uitgebreide netwerk van Mexicaanse koloniale steden, een erfenis van de Spaanse conquistadores en tegenwoordig beschouwd als originele architectonische parels. In de eerste tien jaar van de Spaanse verovering werden de steden Mexico (1521), Oaxaca (1521), Puebla (1531), Villa Real, nu San Cristóbal de las Casas (1528), Querétaro (1532), Pátzcuaro (1534), Valladolid, nu Morelia (1541) en Mérida (1542) gesticht. De overige nederzettingen ontstonden als gevolg van de nieuwe economische orde; mijnbouwsteden zoals Taxco (1534), Zacatecas (1548) en Guanajuato (1557) werden geboren. De opkomst van kuststeden zoals Veracruz en Campeche was te danken aan de behoefte aan overzeese communicatie met het moederland Spanje, aangezien zij over de Stille Oceaan naar de Filipijnen voeren, wat leidde tot de aanleg van havens zoals Acapulco. Een van de dichtstbijzijnde steden bij Zacatecas is Aguascalientes, gesticht in 1575 als toevluchtsoord voor reizigers die de beroemde Zilverroute (Ruta de la Plata) volgden. Zelfs een korte wandeling door de oude stad zal je overtuigen van de prachtige architectonische pareltjes en talloze historische monumenten uit het eerbiedwaardige verleden. Zoals de naam van de stad (warm water) al doet vermoeden, staat Aguascalientes ook bekend om zijn vele thermische bronnen. Niet ver daarvandaan ligt Guanajuato, eveneens gesticht in de zestiende eeuw, waarvan de naam zoiets betekent als "kikkerhol".

Het onherbergzame, droge landschap omringt de smalle vallei waarin de stad ligt. De inwoners moesten de straten en huizen van de stad aanpassen aan de topografie, waardoor de stad de indruk wekt volledig toevallig te zijn ontstaan, zonder enig stedenbouwkundig plan. De stad is bij kunstliefhebbers ook bekend als de geboorteplaats van de Mexicaanse schilder en echtgenoot van Frida Kahlo, Diego Rivera. Zijn geboortehuis is nu omgebouwd tot een museum, waar je het originele meubilair en enkele werken van de Mexicaanse schilder kunt bewonderen. Niet ver van Guanajuato ligt een ander interessant museum, waar je de nogal griezelige beelden kunt zien van mummies die in 1856 werden ontdekt tijdens de opgraving van de plaatselijke begraafplaats. De stoffelijke resten van de overledenen waren op natuurlijke wijze gemummificeerd door de mineraalrijke grond en de droge lucht.

Guanajuato zal ons verbazen met zijn schoonheid, maar we zullen nog meer betoverd worden door zijn verborgen hoekjes, zoals de beroemde Steeg van de Kus, die zijn naam dankt aan een romantische legende uit de koloniale tijd. De legende vertelt over Doña Carmen, de enige dochter van een mishandelende vader, die verliefd werd op Don Luis. Dit viel niet in goede aarde bij haar vader, die voor zijn dochter een echtgenoot koos, een oude aristocraat in het verre Spanje, die de familiefinanciën aanzienlijk zou verbeteren. Hij sloot Carmen op in een kleine kamer met een enkel raam dat uitkeek op een smalle straat. Carmen had echter een goede vriendin, Doña Brigida, die het vreselijke nieuws aan Luis vertelde. Hij wilde koste wat kost weer met zijn geliefde praten en kocht daarom voor een fortuin een appartement tegenover haar raam. Omdat de steeg zo smal was, konden de geliefden door het raam praten en waren ze zelfs zo dicht bij elkaar dat ze elkaars hand konden vasthouden. Maar toen Carmens vader ontdekte wat er in de kleine kamer gebeurde, duwde hij Brigitta, die de ingang van Carmens kamer bewaakte, opzij, stormde naar binnen en stak zijn eigen dochter in een vlaag van woede met een mes in de borst. Don Luis was geschokt, want hij hield nog steeds Carmens hand vast, die roerloos en koud was, en het laatste wat hij kon doen was een tedere kus geven op de bleke hand van zijn geliefde.